Zarząd sukcesyjny jako zabezpieczenie ciągłości przedsiębiorstwa

Śmierć właściciela jednoosobowej działalności gospodarczej może wiązać się z ryzykiem przerwania działalności, utraty kontraktów oraz pojawienia się trudności organizacyjnych. Zarząd sukcesyjny, uregulowany w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (dalej: „ustawa o zarządzie sukcesyjnym”), jest rozwiązaniem przewidzianym przez prawo, które pozwala zachować ciągłość funkcjonowania przedsiębiorstwa w okresie przejściowym oraz daje spadkobiercom czas na uporządkowanie spraw spadkowych.

Czym jest zarząd sukcesyjny?

Zarząd sukcesyjny umożliwia tymczasowe prowadzenie przedsiębiorstwa po śmierci właściciela przez wyznaczoną osobę – zarządcę sukcesyjnego. Dzięki temu możliwe jest dalsze wykonywanie bieżących czynności związanych z działalnością gospodarczą, takich jak wystawianie faktur, realizacja umów, regulowanie zobowiązań czy utrzymanie zatrudnienia. Przedsiębiorstwo zachowuje ciągłość funkcjonowania, a w praktyce działa pod dotychczasowym numerem NIP z dodatkowym oznaczeniem „w spadku”.

Kto i jak może powołać zarządcę?

Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest powołanie zarządcy sukcesyjnego jeszcze za życia przedsiębiorcy. Jest to możliwe na podstawie art. 9 ustawy o zarządzie sukcesyjnym. Wymaga złożenia przez przedsiębiorcę pisemnego oświadczenia o powołaniu zarządcy sukcesyjnego oraz uzyskania zgody osoby, która ma pełnić tę funkcję. Następnie zarządca sukcesyjny jest ujawniany w CEIDG, co pozwala na sprawne przejęcie zarządzania przedsiębiorstwem po śmierci właściciela.

Jeżeli zarządca sukcesyjny nie został ustanowiony za życia przedsiębiorcy, może zostać powołany po jego śmierci przez osoby uprawnione wskazane w art. 12 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, w szczególności przez małżonka przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, spadkobiercę ustawowego, który przyjął spadek, albo spadkobiercę testamentowego, który również przyjął spadek.

Czas trwania i znaczenie

Zarząd sukcesyjny ma charakter tymczasowy. Co do zasady wygasa po upływie dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy, jednak w wyjątkowych przypadkach sąd może przedłużyć ten okres do pięciu lat, jeżeli przemawia za tym ważny interes przedsiębiorstwa (art. 59 i 60 ustawy o zarządzie sukcesyjnym). Stanowi on pomost pomiędzy śmiercią przedsiębiorcy a ostatecznym uregulowaniem spraw związanych z własnością przedsiębiorstwa. Daje spadkobiercom czas na podjęcie dalszych decyzji dotyczących przyszłości firmy, a jednocześnie pozwala uniknąć nagłego przerwania jej działalności.

Najważniejsze korzyści

Do najistotniejszych zalet zarządu sukcesyjnego należą:

• utrzymanie ciągłości umów i relacji biznesowych,
• zapewnienie stabilności zatrudnienia,
• możliwość dalszego prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej,
• ograniczenie ryzyka utraty wartości przedsiębiorstwa w okresie przejściowym.

Jeżeli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą, warto z wyprzedzeniem pomyśleć o planie sukcesji i rozważyć ustanowienie zarządcy sukcesyjnego. To rozwiązanie pozwala ograniczyć ryzyko zakłócenia działalności przedsiębiorstwa oraz zabezpieczyć jego wartość i interesy następców prawnych. W naszej kancelarii pomagamy przedsiębiorcom dobrać odpowiednie rozwiązania oraz przygotować dokumenty niezbędne do skutecznego ustanowienia zarządu sukcesyjnego, zapewniając bezpieczeństwo prawne i spokój na przyszłość.